Posts

ЭРДСИЙН ХАЙГУУЛ ДЭЛХИЙД ЭРЧИМЖИХ ҮЕД МОНГОЛД

Дэлхий даяар эрдсийн хайгуулд ихээхэн хөрөнгө зарж эхэлж байна. 2012 оноос тасралтгүй буурсан хайгуулын зардлын уналтыг 2017 онд хазаарлан тогтоож чадсан төдийгүй сүүлийн улиралд эрчимтэй өсөлт үзүүлжээ. Хайгуулын өсөлтийг 2018 онд тогтвортой хадгалагдаад зогсохгүй илүү   өсөх төлөвийг судалгааны байгууллагууд дэвшүүлж байна. Нэг ёсондоо дэлхий даяар хайгуулын ажил эрчимжиж байна. Уул уурхайн том жижиг компаниуд эрдсийн хайгуулд ихээхэн хэмжээний хөрөнгө зарж эхлэх нь.   Геологи, хайгуулын салбарын хөрөнгө оруулалт нь шинээр эрдсийн орд нээн илрүүлэх замаар олборлолтын нөөцийг нэмэгдүүлж, эдийн засгийн эргэлтэд оруулдгаараа улс орны эдийн засагт эерэг хувь нэмэртэй байдаг. Тэгвэл Монгол улсын хувьд нөхцөл байдал ямархуу байхыг  өнгөрсөн жилүүдийн үзүүлэлт, нөхцөл байдалтай харьцуулж үзье.

Дөрөвдүгээр сарын 15-ны байдлаар Монгол улсад ашигт малтмалын 3334 тусгай зөвшөөрөл хүчин төгөлдөр байна. Үүний 1697 нь хайгуул, үлдсэн 1637 нь ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл юм. Эдгээр нь Монгол улсын нутаг дэвсгэрийн 6.6%  буюу 10.3 сая.гектар талбайг хамарч байна.

Уншигч та хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн тоо болон талбайн хэмжээ 2009 оноос хойш тасралтгүй буурсаар ирснийг графикаас харж байна. Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж 2010 онд хайгуулын лиценз шинээр олгоход хориг тавьж, залгуулаад хайгуулын лиценз олгохыг хориглосон хууль гарч, 2014 он дуустал үйлчилсэн юм. Энэ таван жил геологи хайгуулын салбарын хувьд зогсонги үе байлаа. Хайгуулын тусгай зөвшөөрөл шинээр олгох үйл явцыг 2015 оны нэгдүгээр сараас эхлүүлснээр 2015 онд тусгай зөвшөөрлийн талбайн хэмжээ, 2016 онд тусгай зөвшөөрлийн тоо нэмэгдсэн хандлагыг анзаарсан байх. Гэхдээ буцаад буурч эхэлсэн нь хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг өргөдлийн журмаар олгох үйл явц зөвхөн 2015 онд үргэлжилсэнтэй холбоотой.

Жич: 2017 оны хайгуулын жилийн тайлангийн зардал хянагдаж байгаа

Энэ бодлогын үр дүнд эмх замбараагүй олгогдсон тусгай зөвшөөрлүүдийг цэгцэлж, газар нутгийн бараг 40 гаруй хувийг тусгай зөвшөөрлийн “эзэрхийллээс” чөлөөлсөн ач гавьяатай. Нөгөө талд нь тусгай зөвшөөрлийн тоо, талбайн хэмжээний бууралтыг дагаад геологи хайгуулын хөрөнгө оруулалт огцом буурсан нь сөрөг үр дагавар  юм. Мэдээж хайгуулын салбарын хөрөнгө оруулалт буурсныг дан ганц дотоод хүчин зүйлтэй холбох нь өрөөсгөл хэрэг. Дэлхий даяар эрдэс түүхий эдийн үнэ унасан гадаад хүчин зүйлсийн нөлөө ч хүчтэй байсан. Аз болж Монголын хайгуулын салбарын зогсонги үе дэлхийн эрдсийн захын бууралтын мөчлөгтэй давхцсан юм. Тэгээгүй бол энэ цонхтой 5 жилд ямар их боломжийг алдсан тухайгаа өнөөдөр шогшрон ярьж суух байсан биз.

Манай улсын хувьд хайгуулын хөрөнгө оруулалтын түүхэн дээд үзүүлэлт 2012 онд тэмдэглэгдсэн байна. Монгол улсын геологи хайгуулын ажлын зардал 2010 оноос эхлэн жил дараалан өсч, 2010 онд 172.9 тэрбум, 2011 онд 300.1 тэрбум, 2012 онд 326.4 тэрбум төгрөг зарцуулсан ба энэхүү өсөлт 2013 оноос эхлэн бууралтыг зааж эхэлжээ. Хөрөнгө оруулалт буурахын хэрээр шинээр нээгдэх ордын тоо ч багассаар 2017 онд түүхэн доод цэгтээ хүрснийг доорх графикаас харна уу. 2018 оны хувьд энэ тоо буурна уу гэхээс нэмэгдэх нөхцөл яг одоо бол харагдахгүй байна.

2012-2016 нөөц нь бүртгэгдсэн  ордын тоо
/2009-2017.12 байдлаар/

Хайгуулд хамгийн их хөрөнгө зарсан жилийн үр дүн дараа жилдээ гарч, 2013 онд 207 орд буюу хамгийн олон орд нээгдсэн жилээр тэмдэглэгджээ. 2012 оноос хойших сүүлийн 6 жилд Монгол улсад 900 гаруй ордыг нээж, улсын нөөцөд бүртгэж аваад байна.

Түүхий эдийн ханшийн өсөлтийг дагаад дэлхий даяар эрдсийн хайгуул эрчимжиж, хөрөнгө оруулалтаа нэмж эхэлсэн 2017 оны дөрөвдүгээр улиралд Монгол улс эсрэгээр нь эрдсийн хайгуулаа хумих зохицуулалтыг хэрэгжүүлэхээр болсон юм. 2017 оны арваннэгдүгээр сарын 10-ны өдөр Ашигт малтмалын тухай хуульд орсон нэмэлт өөрчлөлтөөр хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг зөвхөн сонгон шалгаруулалтын журмаар олгохоор хуульчлав. Өргөдлийн журмаар олгож ирсэн зохицуулалтыг цуцалсан бодлогын энэ том өөрчлөлт хэрэгжиж эхэлснээс хойш 6 сар өнгөрч байна. Энэ хагас жилийн хугацаанд шинээр 4 хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгогджээ.

2017 онд дэлхийд геологи хайгуулын салбарт 8.4 тэрбум ам.доллар эргэлдсэн байна. Арваннайман онд энэ хэмжээг 20 хүртэл хувиар өснө хэмээн таамаглажээ. Үүнээс 5%-ийг нь Монгол руугаа татчих юмсан гэж геологи хайгуулынхан мөрөөддөг юм. Салбарт өсөлт ажиглагдаж байгаа нь гадаадын болон дотоодын хөрөнгө оруулагчдын идэвхийг сэргээх үндсэн нөхцөл болж байна. Мэдээж хэрэг, хаана эрдсийн орд нээгдэх магадлал өндөр байна, хаана эрх зүй, татварын таатай орчин байна, тийшээ энэ хөрөнгө оруулалт урсана.

Монгол улсад сонгон шалгаруулалтаар хөрөнгө оруулагчдын сонирхол татчих чанартай нөөц илрэх магадлалтай талбай бага гэдэг. Үүнийг өнгөрсөн жилийн сонгон шалгаруулалтын түүхээс харж болно. 2017 онд 90 гаруй талбайд сонгон шалгаруулалт зохион байгуулсан ч 29 талбайд лиценз шинээр олгогдсон. Энэ нь сонгон шалгаруулалтын талбай гологдож буй хэрэг бөгөөд улсын төсвийн мөнгөөр судлагдсан талбайнууд тийм ч сайн үр дүнтэй биш байна гэсэн үг.

Цаашлаад геологи хайгуулын салбартаа шинээр хөрөнгө оруулалт татах боломж бага, маш хумигдмал байна гэсэн санаа.

2018 онд Монгол улсын Засгийн газраас тогтоосон сонгон шалгаруулалтаар олгох боломжтой талбайн хэмжээ 8.6 сая гектар байна. Энэ нь нийт нутаг дэвсгэрийн 5.5% юм. Хайгуулын энэхүү боломжит талбайн хэмжээ орон нутгийн төлөөллөөс санал авснаар яг таг баталгаажина. Өмнөх жилийн сонгон шалгаруулалтын түүх энд давтагдаж мэднэ. Салбарын мэргэжилтнүүдийн хэлж буйгаар ялгаж авсан сонгон шалгаруулалтын талбай ганц хоёр дээж авснаас өөр мэдээлэлгүй шахуу учраас хөрөнгө оруулагчдын сонирхлыг татдаггүй байна.

Хөрөнгө оруулалт татахын тулд улсын төсвийн хөрөнгөөр хийх геологийн судалгаа, зураглалын ажлын цар хүрээ, санхүүжилтийг нэмэгдүүлж, чанартай үр дүнгүүд гаргах ёстой. Хөрөнгө зарж байж геологийн мэдээллийг бий болгоно. Тэр мэдээлэл дээр хөрөнгө оруулагч орж ирнэ. Нээгдээгүй, судлагдаагүй газар оронд геологи хайгуулыг идэвхжүүлдэг босго намхан өргөдлийн механизмаа цуцалчихсан учраас хайгуулын салбартаа хөрөнгө оруулалт татахын тулд Монголын төр өөрөө хөрөнгө зарах ёстой болчихоод байгаа. Харамсалтай нь манайд тийм мөнгө алга байна.

Гэхдээ өргөдлийн тогтолцоог хуульд өөрчлөлт оруулах замаар сэргээхээр хуулийн төсөл боловсруулж байгаа бөгөөд Хаврын чуулган завсарлахаас өмнө хэлэлцүүлэхээр төлөвлөж байгаа талаар салбарын яам мэдэгдсэн. Өргөдлийн тогтолцоог сэргээлээ ч энэ оны хувьд хайгуулын ажил идэвхждэг гол улирлыг алдах нь нэгэнт тодорхой юм.

Гэсэн ч боломж бололцоо хумигдсан гээд алмайрч суух нь утгагүй. Геологи хайгуулын салбарт эргэн ирж буй таатай үеийг харамслаар үдэхгүйн тулд хайгуулаа идэвхжүүлэх нь эхний зорилго. Хайгуулын салбарт гадаад, дотоодын хөрөнгө оруулалт татах, өрсөлдөх чадвараа нэмэгдүүлэх чиглэлээр бүхий л боломж бололцоогоо дайчлан чармайн ажиллах цаг юм.

Эх сурвалж: mongolianminingjournal.com

45 Comments :

  1. unotcaunk September 5, 2021 at 1:18 am
  2. Acquipt September 14, 2021 at 2:28 pm
  3. rexinherb October 29, 2021 at 12:56 pm
  4. Nefarrash November 5, 2021 at 12:04 pm
  5. buy zithromax online research purposes only December 3, 2021 at 11:14 pm

    viagra en farmacias espana

  6. agrilky December 4, 2021 at 7:12 pm
  7. Stootly December 10, 2021 at 5:59 am
  8. shipping to amazon fba November 13, 2022 at 11:10 pm

    468748 274345Dead written articles , Genuinely enjoyed reading . 121040

  9. แทงบอลเดี่ยว December 15, 2022 at 5:14 am

    67056 203377I dugg some of you post as I thought they were handy very valuable 624930

  10. 토토밀라노 December 22, 2022 at 8:08 am

    689351 154607I got what you mean , saved to bookmarks , very decent web site. 314861

  11. 토토샤오미 December 22, 2022 at 1:57 pm

    463472 633669Someone essentially assist to make severely posts I may possibly state. That could be the quite initial time I frequented your site page and so far? I surprised with the analysis you created to create this particular submit incredible. Magnificent task! 149337

  12. psilocybin mushrooms portland​ April 8, 2023 at 12:25 pm

    344958 923556Oh my goodness! an outstanding article dude. Thank you Nevertheless Im experiencing dilemma with ur rss . Do not know why Cannot register for it. Could there be any person finding identical rss difficulty? Anybody who knows kindly respond. Thnkx 417477

  13. 티비위키 June 19, 2023 at 11:57 pm

    642809 322114Extremely nice design and style and great topic matter, extremely small else we want : D. 461991

  14. dmt vape cartridge for sale​ June 22, 2023 at 8:49 pm

    943580 138351Today, while I was at work, my cousin stole my apple ipad and tested to see if it can survive a 30 foot drop, just so she can be a youtube sensation. My apple ipad is now broken and she has 83 views. I know this is completely off topic but I had to share it with someone! 394002

  15. ข่าวกีฬา August 23, 2023 at 10:52 pm

    704706 4430I genuinely enjoy seeking by way of on this internet website , it holds superb articles . 232148

  16. trap music 2022 October 29, 2023 at 11:43 am

    trap music 2022

  17. personalized hair clips December 24, 2023 at 11:27 pm

    415423 575870Wholesale Low cost Handbags Will you be ok merely repost this on my internet site? Ive to allow credit where it can be due. Have got a terrific day! 582430

  18. EV Charger December 27, 2023 at 11:51 pm

    380636 597354This kind of lovely weblog youve, glad I found it!?? 954902

  19. 301161 899764Oh my goodness! a wonderful post dude. Thanks Nevertheless My business is experiencing problem with ur rss . Do not know why Struggling to join it. Is there anybody getting identical rss concern? Anyone who knows kindly respond. Thnkx 532161

  20. sight care January 10, 2024 at 12:44 am

    Sight Care is a natural supplement designed to improve eyesight and reduce dark blindness. With its potent blend of ingredients. https://sightcarebuynow.us/

  21. sightcare January 10, 2024 at 12:57 am

    Sight Care is a natural supplement designed to improve eyesight and reduce dark blindness. With its potent blend of ingredients. https://sightcarebuynow.us/

  22. boostaro January 11, 2024 at 4:23 am

    Boostaro is a dietary supplement designed specifically for men who suffer from health issues. https://boostarobuynow.us/

  23. Veronica Munoz January 31, 2024 at 6:32 pm

    The positivity and optimism conveyed in this blog never fails to uplift my spirits Thank you for spreading joy and positivity in the world

  24. ประตูสำเร็จรูป February 1, 2024 at 12:03 am

    734693 379787I identified your weblog on yahoo and can bookmark it currently. carry on the nice function. 28845

  25. Talon Powell February 2, 2024 at 11:33 am

    Keep up the incredible work! I can’t wait to see what you write next.

  26. Annabella X. Franco February 2, 2024 at 12:36 pm

    Wow, I had never thought about it in that way before You have really opened my eyes to a new perspective Keep up the great work!

  27. Olivia Conrad February 2, 2024 at 1:41 pm

    This is such an important and often overlooked topic Thank you for bringing attention to it and offering valuable advice

  28. joint genesis reviews February 4, 2024 at 12:32 pm

    very informative articles or reviews at this time.

  29. sumatra slim belly tonic official website February 5, 2024 at 9:13 am

    Sumatra Slim Belly Tonic takes pride in its manufacturing process, ensuring that every batch is produced in FDA-approved and GMP-certified facilities. This means that each and every bottle of Sumatra Slim Belly Tonic meets the highest standards of quality and safety. You can trust that you are getting a product that has undergone strict quality control measures and is backed by scientific research.

  30. sumatra slim belly tonic official website February 5, 2024 at 12:53 pm

    I am absolutely thrilled to introduce you to the incredible Sumatra Slim Belly Tonic! This powdered weight loss formula is like no other, featuring a powerful blend of eight natural ingredients that are scientifically linked to fat burning, weight management, and overall weight loss. Just imagine the possibilities! With Sumatra Slim Belly Tonic, you have the opportunity to finally achieve your weight loss goals and transform your body into the best version of yourself.

  31. buy prostadine February 8, 2024 at 1:20 pm

    Discover Prostadine, your go-to supplement for maintaining optimal prostate health as you age. With nine natural ingredients dedicated to protecting and enhancing prostate well-being, this formula is your proactive solution for preventing issues and ensuring a healthy prostate as you grow older. Prioritize your prostate health with Prostadine for a vibrant, worry-free future.

  32. ikaria juice February 9, 2024 at 8:13 am

    Your writing is so eloquent and engaging You have a gift for connecting with your readers and making us feel understood

  33. buy sumatra slim belly tonic February 9, 2024 at 12:59 pm

    Sumatra Slim Belly Tonic takes pride in its manufacturing process, ensuring that every batch is produced in FDA-approved and GMP-certified facilities. This means that each and every bottle of Sumatra Slim Belly Tonic meets the highest standards of quality and safety. You can trust that you are getting a product that has undergone strict quality control measures and is backed by scientific research.

  34. puravive February 10, 2024 at 10:53 am

    Your posts always provide me with a new perspective and encourage me to look at things differently Thank you for broadening my horizons

  35. sugar defender February 10, 2024 at 9:00 pm

    Sugar Defender’s prowess in managing blood sugar is deeply rooted in its exceptional blend of natural ingredients, each playing a distinct role that contributes to the overall success of the supplement. Here are some noteworthy positive impacts of the Sugar Defender Ingredients blend:

  36. alpilean February 11, 2024 at 2:08 pm

    Thank you for providing a positive and constructive space for discussion It’s refreshing to see a blog with a kind and respectful community

  37. sumatra tonic February 12, 2024 at 6:33 pm

    I have been struggling with this issue for a while and your post has provided me with much-needed guidance and clarity Thank you so much

  38. alpilean weight loss supplement February 12, 2024 at 9:06 pm

    Introducing Alpilean, a revolutionary weight loss solution dedicated to assisting you in shedding those unwanted pounds through a safe and organic approach. This exceptional supplement is meticulously crafted to synchronize with your body’s innate metabolism, elevating fat-burning capabilities while effectively curbing your appetite. The cornerstone of Alpilean’s success lies in its potent component, alpha-lipoic acid, a remarkable antioxidant renowned for its ability to foster weight loss by enhancing insulin sensitivity and decreasing glucose absorption within the body. Embrace Alpilean and embark on a transformative journey towards a healthier and more vibrant you.

  39. พัดลมหลังคา February 13, 2024 at 2:38 am

    778406 735693How do I know if a WordPress theme supports a subscribe option? 665861

  40. red boost supplement February 13, 2024 at 3:36 am

    Red Boost is a formula that helps a man improve his sexual performance. It is made from natural ingredients and helps a man have more energy for sex. Try Red Boost to have a better experience!

  41. fluxactive official website February 13, 2024 at 12:25 pm

    Fluxactive Complete is an advanced natural prostate supplement designed to improve prostate health and overall well-being in men of all ages.

  42. newsyber marketplace February 17, 2024 at 5:47 pm

    I couldn’t stop scrolling and reading, your content is truly one-of-a-kind. Thank you for all the time and effort you put into creating such amazing content.

  43. sugar defender suplement February 18, 2024 at 10:18 am

    Sugar Defender orchestrates a reduction in blood sugar levels through multifaceted pathways. Its initial impact revolves around enhancing insulin sensitivity, optimizing the body’s efficient use of insulin, ultimately leading to a decrease in blood sugar levels. This proactive strategy works to prevent the storage of glucose as fat, mitigating the risk of developing type 2 diabetes.

  44. buy sugar defender February 20, 2024 at 3:45 pm

    Sugar Defender transcends symptom-focused interventions, delving into the root causes of glucose imbalance. It stands as a dynamic formula that seamlessly aligns with the body’s intrinsic mechanisms, presenting a distinctive and holistic approach to enhancing overall well-being. Beyond a mere supplement, Sugar Defender emerges as a strategic ally in the pursuit of balanced health.

  45. Metanail Serum Pro official website February 21, 2024 at 8:03 pm

    MetaNail is a topical formulation combining 20 organic and essential nutrients to repair, rejuvenate, and improve nail health. It can fight fungus and brittle or cracked nails. The serum is easy to apply and safer than most oral and topical nail products.

Leave a Reply :

* Your email address will not be published.